Zasady działania strugów są bardzo podobne mimo ich różnego rodzaju. Najprościej wytłumaczyć zasadę działania, na jakiej opiera się strug, za pomocą jej szczególnej odmiany, a mianowicie hebla stolarskiego. Większość ludzi miało chyba do czynienia z heblem, choćby na dawnych zajęciach praktyczno technicznych w szkole podstawowej. Hebel posiada zazwyczaj jeden nóż, wypuszczony w odpowiedniej długości z całości, a za pomocą ruchów posuwistych następuje obróbka powierzchni. Długość wysunięcia wspomnianego noża jest zarazem głębokością obróbki. Poprawnie dokonywana obróbka daje za jednym cyklem jeden wiór, a samo skrawanie dokonuje się tylko w jednym cyklu przejścia narzędzia, w powrotnym jest bowiem jałowe.

Oczywiście jeżeli jest jakieś ręczne narzędzie, to znajdziemy także jego odpowiednik napędzany nie siłą mięśni a energią elektryczną. Tak jest i w tym przypadku, ponieważ strugi przemysłowe to właściwie tylko urządzenia elektryczne. Ogólnie rzecz biorąc możemy wydzielić trzy rodzaje tych maszyn, a są to zdzierak, równik i gładzik. Nazwy tych trzech elementów mówiąc same za siebie, jednak pokrótce zarysujemy ich charakterystykę. Zdzierak ma oczywiście za zadanie zbieranie w stosunku do reszty najwięcej materiału z obrabianego elementu. Strug tego typu stosuje się do uzyskania elementu o określonym wymiarowaniu ze znacznie większego, nie daje on jednak zbyt dokładnych wyników. W związku z powyższym faktem następnym używanym w procesie jest strug równik, który wyrównuje nadany przez zdzierak kształt, jednak nie jest w stanie zebrać końcowych drobnych pozostałości materiału. W tym momencie przychodzi kolej na gładzik, i to właśnie strug tego rodzaju pozostawia powierzchnię obrabianą bez bruzd i wyżłobień. Strugi elektryczne, aby uzyskać jak największą wydajność pracy zbudowane są nieco odmiennie niż ich ręczni bracia. Spotyka się czasem także elektryczne maszyny tego typu, które ruch ręką zastępują elektrycznie napędzanym ramieniem, jednak większość strugów elektrycznych zbudowanych jest w oparciu o wirujące noże. Mianem wirującego noża określa się osadzony jeden lub kilka noży w wirującym walcu, który napędzany za pomocą przekładni pochodzących z silnika elektrycznego dokonuje obróbki materiału.

Szczególnym i wartym uwagi przykładem strugów jest tak zwana grubościówka. Urządzenie tego typu służy do obrabiania materiału na określoną pożądaną grubość. Grubościówki mogą pracować w różnych trybach, związanych ściśle z ich budową. Najprostszym trybem pracy grubościówki jest obróbka materiału w jednej płaszczyźnie, jednak niektóre z nich potrafią pracować zarówno z jedną, dwoma, trzema lub wszystkimi płaszczyznami równocześnie, co daje możliwość obróbki każdej ze stron materiału w jednym cyklu pracy maszyny. Odpowiednie nastawy oraz stoły podajnika obracane według cech kontowych pozwalają na zachowanie kontroli nad wszystkimi aspektami obróbki strugiem. Mamy kontrolę przede wszystkim nad głębokością, kątem, kształtem i szerokością obróbki, w zależności od naszych potrzeb.